Terminal ve SSH ile tanıştım

23 yıldır evinde bilgisayar eksik olmayan biriyim. Ortaokul yıllarım bilgisayarcı yanında, lise yıllarım sınıftakilerin evlerinde format atmakla geçti. Ama derseniz ki "sen aslında bilgisayar cahiliymişsin", doğrudur. Uzaktan bakınca MS-DOS'a benzettiğim terminal dünyasıyla henüz yeni tanıştım.

23 yıldır evinde bilgisayar eksik olmayan biriyim. Ortaokul yıllarım bilgisayarcı yanında, lise yıllarım sınıftakilerin evlerinde format atmakla geçti. Ama derseniz ki “sen aslında bilgisayar cahiliymişsin”, doğrudur. Uzaktan bakınca MS-DOS’a benzettiğim terminal dünyasıyla henüz yeni tanıştım. Bu yazıyı da bu tanışıklığı perçinlemek için yazıyorum. Ezbere hatırlayabildiğim bu komutlar arasında yanlışım var ise yorum kısmında düzeltiniz.

Ders 1: dir değil ls diyeceksin!

ls komutu, klasörde bulunan dosyaları listeliyor. MS-DOS’ta aynı şeyi yapmak için dir yazar idik.

Terminal dünyasında gizli dosya ve klasörler, isimlerinin başındaki noktadan belli oluyor. Mesela en çok karşılaştığım bir klasör, .ssh klasörü. Aslında gizli klasör imiş. O yüzden ls yazınca çıkmıyor. Onun için ls -a yazmak lazım. Keza bir dosyayı gizlemek için de başına nokta koymak lazım. Özetle ls -a komutu gizli dosya ve klasörleri de gösteriyor.

Komuttan sonra -a diye bir parametre yazabildiğimize göre ls komutunu daha başka şekillere de sokacağımız kesin gibi, ama ben henüz bu kadarını öğrendiğim için daha da yazmıyorum. Merak ettiyseniz ls -help yazın.

Ders 2: Klasöre gitmek

cd .ssh

Güzel, üstteki komut ile .ssh klasörüne giriş yapabildim. MS-DOS’ta da böyle girerdim bi klasöre. Üst klasöre çıkayım bari: cd.. A-a! Üst klasöre çıkarmadı! Neden? Çünkü doğrusu şöyle imiş, cd ile iki nokta birbirinden ayrılıyormuş:

cd ..

Ders 3: Kök klasör, kullanıcı klasörü…

Terminalde en önemli olan iki yer var: kök dizin ve kullanıcı dizini. Kök klasör, kabaca Windows’taki C:\ konumuna tekabül ederken, kullanıcı klasörü ise Windows’taki adımıza açılan ve içerisinde Belgelerim, Resimlerim, Downloads gibi şeyleri bulunduran yere benziyor. Windows’a alışkın biri olarak kullanıcı klasörünü pek sık kullanmam, çünkü sistem bizi pek bir araya getirmez. Terminalde öyle değil, oturum açınca o oturumun sahibine ait olan dizinden başlıyor sistem. ~ işareti ile kısaltılmış. Yeni kurulan bir sistemde burası boş geliyor, dosyalarımızı buraya kaydediyoruz.

Bir de kök klasör var, sisteme dair her şeyin başladığı konum. Eğer birtakım kurulumlar ve ayarlamalar yaparsak yüzgöz olacağımız klasörleri bulunduruyor. / işareti ile kısaltılmış.

Terminalde hangi klasörde olursak olalım cd ~ yazınca kullanıcı klasörüne giderken, cd / yazınca kök klasöre gidiliyor. Ya da mesela cd /etc yazarak, programların kurulu olduğu etc klasörüne geçmek mümkün. Eğer açtıysanız, cd ~/belgelerim yazarak belgeler klasörünüze hızlıca atlayabilirsiniz. Yok, uzun yoldan gitmek isterseniz, cd .. ile kök dizine, cd home ve cd kullanici ile kullanıcı dizinine, cd belgelerim ile belgeler klasörünüze varabiliyorsunuz. 

Ders 4: Yeni klasör oluştur

Yeni bir klasörü bulunduğunuz yerde açmak için mkdir klasor_adi gibi bir komut kullanıyorsunuz. Başka yerde klasör oluşturmak için üstteki dersten hatırlayacağımız üzere mkdir ~/downloads/klasor_adi demek mümkün.

Ders 5: Kopyala yapıştır

Bir dosyayı kopyalamak istiyoruz, terminal anında yapıştırıyor. Şöyle ki;

cp kopyalanan_dosya_adi yapistirilan_dosya_adi 

Bunun en sevdiğim yanı, normalde iki adım ile yaptığımız işlemi tek adımda tek komutla yapabilmek. Sadece dosya adı yazınca, içinde bulunduğumuz klasörde kopyalama işlemi gerçekleşiyor. Ama dosya adının önüne ~/ ya da / ile başlayan bir yol yazarak başka yerlerdeki dosyaları başka yerlere kopyalamak mümkün.

Ders 6: Dosya silme

Komut satırına rm dosya_adi yazınca dosya siliniyor.

Henüz yeniden adlandırma komutunu bilmediğim için cp ile rm’yi kombine ederek bir dosyanın ismini değiştiriyorum. Önce cp eski_isim yeni_isim ile yeni ismi kaydediyorum, sonra rm eski_isim ile eski isme sahip dosyayı siliyorum.

Bir Cevap Yazın